Hantavirusi alarmon Evropën: Si po reagon Bashkimi Evropian?

Megjithëse ende nuk ekziston një plan i vetëm evropian për masat e karantinës, Bashkimi Evropian ka ndërmarrë hapa për të qenë më i përgatitur në të ardhmen sesa ishte gjashtë vite më parë. Por a do të mjaftojë kjo?

Ekspertët deri tani kanë hedhur poshtë arsyet për panik lidhur me hantavirusin, por vdekjet e shkaktuara nga varianti agresiv Andes në anijen turistike MV Hondius kanë ngritur shqetësime.

Edhe pse Qendra Evropiane për Parandalimin dhe Kontrollin e Sëmundjeve (ECDC) e ka klasifikuar rrezikun si “shumë të ulët”, Këshilli i Bashkimit Evropian javën e kaluar aktivizoi mekanizmin e reagimit ndaj krizave në mënyrën e shkëmbimit të informacionit për të monitoruar në mënyrë aktive shpërthimin.

Megjithatë, kjo nuk është masa e vetme që BE-ja mund të përdorë: ajo ka më shumë mjete për t’u përballur me shpërthimin në rast të një përshkallëzimi serioz.

### Po masat e karantinës dhe distancimit për hantavirusin?

Ekziston një problem i rëndësishëm: kur bëhet fjalë për karantinën dhe masat parandaluese, nuk ka një protokoll të unifikuar apo një “manual” të përbashkët evropian.

Një reagim i tillë i fragmentuar mund të kishte qenë problem pas shpërthimit të fundit të hantavirusit, por deri tani reagimi ndërkombëtar duket më i koordinuar.

Gjermania, Italia, Spanja, Mbretëria e Bashkuar dhe vende të tjera evropiane që po përballen me raste të hantavirusit po reagojnë në mënyrë të ngjashme, duke ndjekur udhëzimet e Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH).

Protokollet përfshijnë:

* karantinë gjashtëjavore për kontaktet me rrezik të lartë,

* testime PCR,

* monitorim të rreptë,

* kufizim të lëvizjes,

* dhe distancim fizik prej 1.5 deri në 2 metra.

Zakonisht, karantina mund të kryhet në shtëpi, por vende si Mbretëria e Bashkuar dhe Franca kërkojnë që pacientët të kalojnë të paktën një pjesë të saj në spital.

Në Britani, personat duhet të qëndrojnë në karantinë spitalore për minimum 72 orë, ndërsa Franca kërkon që e gjithë karantina të zhvillohet në spital. Megjithatë, autoritetet franceze thonë se izolimi mund të përfundojë më herët pas 14 ditëve të para, në varësi të simptomave.

Në Shtetet e Bashkuara, autoritetet shëndetësore rekomandojnë një “periudhë monitorimi prej 42 ditësh”, e cila mund të kryhet edhe në shtëpi.

Sipas CDC-së:

“Vendimet për vendin ku këta individë duhet të qëndrojnë gjatë periudhës së monitorimit duhet të bazohen në qasjen në kujdes shëndetësor, kushtet e shtëpisë, sëmundjet shoqëruese, aftësinë për të respektuar udhëzimet e shëndetit publik dhe mundësinë për të kryer detyrat e përditshme.”

Vende të tjera jo-evropiane, si Australia dhe Kanadaja, po zgjedhin një karantinë më të shkurtër, prej tre javësh.

### Cilat janë protokollet e BE-së kundër pandemive?

Pas pandemisë COVID-19, BE-ja hartoi protokolle për të përmirësuar shpejtësinë, koordinimin dhe reagimin ndaj kërcënimeve shëndetësore ndërkufitare, me qëllim shmangien e kaosit të shkaktuar nga rregullat e ndryshme, raportimet e paunifikuara dhe debatet për miratimin dhe shpërndarjen e vaksinave në bllok.

Nëse një kërcënim i ri shëndetësor shfaqet në BE, dy rregullore janë veçanërisht të rëndësishme.

#### Rregullorja 2022/2371

Kjo rregullore kërkon që shtetet anëtare të njoftojnë njëra-tjetrën sa më shpejt të jetë e mundur, brenda 24 orëve, përmes Sistemit të Paralajmërimit dhe Reagimit të Hershëm.

Një kërcënim konsiderohet mjaftueshëm serioz për të aktivizuar alarmin nëse:

* është i pazakontë ose i papritur për vendin dhe kohën,

* shkakton vdekshmëri të konsiderueshme,

* përhapet shpejt,

* ose prek më shumë se një shtet dhe tejkalon kapacitetet kombëtare të reagimit.

#### Rregullorja 2022/2372

Kjo rregullore fokusohet më shumë te kontrolli dhe koordinimi, duke përcaktuar procedura për miratimin e përbashkët dhe rezervimin strategjik të vaksinave dhe ilaçeve — një nga çështjet më të debatueshme gjatë pandemisë së fundit.

Rregullorja e parë mund të aktivizohet nga Komisioni Evropian bazuar në rekomandimet e ECDC-së ose Agjencisë Evropiane të Barnave, ndërsa të dytën mund ta aktivizojë Këshilli i Bashkimit Evropian.

Përveç kësaj, shtetet anëtare të BE-së mund të përdorin Mekanizmin Evropian të Mbrojtjes Civile, i cili fokusohet në mbështetjen e ekipeve të reagimit dhe pajisjeve.

Spanja së fundmi aktivizoi këtë mekanizëm për hantavirusin. Në të marrin pjesë edhe 10 shtete jo-anëtare të BE-së: Shqipëria, Bosnja dhe Hercegovina, Islanda, Moldavia, Mali i Zi, Maqedonia e Veriut, Norvegjia, Serbia, Turqia dhe Ukraina.